Kalabalıkla sohbetin sınırı

Kalabalıkla kısa bir sohbet, sahneyi o akşama bağlar. Bağ güzeldir. Bağ, bir kişiyi istemediği halde oyunun içine çekince kopar. Kopan yerde gülüş değil, huzursuzluk kalır. Bu yazı, sohbetin nerede duracağını anlatır. Amaç, salonu dilsiz bir duvar yapmak değildir. Davetsiz bir sahne kurmamaktır.

Gönüllü olan konuşsun

Birine doğrudan soru sormak, o kişiyi seçmek demektir. Seçilen kişi hazır olmayabilir. Hazır olmayan ağız, kısa ve tedirgin cevap verir. Tedirgin cevap, sizin malzemeniz olmamalıdır. Malzeme yapmak, güveni harcar.

Önce genel bir soru sorun. Bugün buraya yürüyerek gelen var mı gibi. Cevap veren el, gönüllüdür. Gönüllüye bir cümle yeter. İkinci soru, sohbeti sorgulamaya çevirir. Sorgulama, stand-up değil, yoklamadır.

Beden ve özel hayat dışarıda

Kıyafet, boy, yaş, birinin yanındaki kişi. Bunlar kolay şaka gibi durur ve çabuk kırar. Kırılan kişi salonda oturmaya devam eder. Oturmak zorunda kalmak, şakayı ağırlaştırır. Ağır şaka, sizin sonraki cümlenizi de gölgeler.

Kendinle dalga geçmenin sınırı burada tersinden işler. Kendi haliniz malzeme olabilir. Başkasının bedeni malzeme olmasın. Ayrım bu kadar sadedir ve bu kadar keskindir.

Sohbeti hikâyeye geri bağlayın

Alınan bir kelime, anlatının kapısına dönmelidir. Dönmezse sahne, dağınık bir muhabbete dönüşür. Muhabbet tatlı olabilir. Yine de gelen kişi bir anlatı bekliyordur. Beklenen anlatı, beş dakikalık bir gezintiye kurban gitmesin.

Kişisel hikâyeyi genelleştirmek bu dönüşte işe yarar. Seyirciden gelen kelime, sizin hikâyenizdeki ortak eşyaya bağlansın. Bağ kurulamazsa kelimeyi nazikçe bırakın. Her kelime altın değildir.

Gülmeyen yüzü kovalamayın

Bir yüz gülmüyorsa onu güldürmek sizin göreviniz gibi hissedilebilir. His, sizi o yüze ikinci bir soru sormaya iter. İkinci soru, gülmemeyi bir sorun ilan eder. İlan, o kişiyi daha da kapatır.

Gülmeyen yüz, yorgun, düşünceli ya da yalnızca sakin olabilir. Sakinlik düşmanlık değildir. Bakışınızı başka bir yüze alın. Alma işi, kaçış değil nezakettir.

Sohbet bitince sahne sizde kalsın

Bir teşekkür yeter. Uzun bir alkış, seyircinin cümlesini sizin cümlenizden büyük yapmasın. Büyük yaparsa anlatı dağılır. Dağılan anlatıyı toparlamak için yeni bir sohbet açmayın. Kendi kapanışınıza dönün.

Kapanış, prova ettiğiniz yerdir. Provada olmayan bir sohbeti kapanışa taşımak, süreyi de tonu da kaydırır. Kaydırılan ton, en iyi cümlenizi aceleye getirir.

Sık sorulan sorular

Hiç sohbet etmemek soğuk mudur? Hayır. Bazı anlatılar kapalı bir hikâye ister. Kapalı hikâye de sıcak olabilir. Sohbet bir zorunluluk değil, bir araçtır.

Seyirci şaka yaparsa ne olur? Güzel bir karşılık varsa alın, yoksa gülümseyip kendi metninize dönün. Yarışa girmek, sahneyi iki anlatıcıya böler. Bölünen sahne, süreyi yer.

Çocuklu salonda sohbet değişir mi? Değişir. Mahcup edecek soru hiç sorulmaz. Daha sakin, daha genel, daha kısa. Kısalık, her salonda iyidir, karışık yaşta salonda ise şarttır.