Prova sırasında kulak, ağzın tarafını tutar. Söylediğiniz cümle size gerekli görünür çünkü onu yeni kurmuşsunuzdur. Kayıt, bu taraf tutmayı bozar. Ertesi dinleyişte gereksiz cümle ortaya çıkar. Bu rehber, kaydı bir mahkeme değil, bir ayıklama aleti olarak kullanmak içindir.

Kısa kayıt yeter

Bütün günü kaydetmek, sonra hiç dinlememeye benzer. Dosya uzar, cesaret azalır. Anlatının bir turunu, ayakta, yüksek sesle kaydedin. Beş dakika ise beş dakika. Uzatma isteği de kayda girsin. Girdiği yer, sonra kesilecek yerdir.

Telefon yeter. Stüdyo şart değildir. Şart olan, sizin o kaydı gerçekten dinlemenizdir. Dinlenmeyen kayıt, birikmiş bir suçluluk olur.

Aynı gün hüküm kurmayın

Kayıt biter bitmez dinlerseniz iki uçtan birine kayarsınız. Ya her şey kötü gelir ya da her espri yerinde sanılır. Birkaç saat bekleyin. Bekleyiş, cümleyi sizin ağzınızdan çıkarıp bir dinleyicinin kulağına verir.

Sahne korkusu bu dinleyişte kabarabilir. Kabaran sesi kişiliğinize bağlamayın. Uzun cümleye bağlayın. Uzun cümle kısaltılabilir. Kişilik, prova notu değildir.

Neyi işaretlemeli

Nefesin yetmediği yer, aynı bilgiyi ikinci kez söyleyen yer, özürle başlayan yer. Bu üçü genellikle kesilir. Kesilince anlatı düşmez. Düşüyorsa o cümle omurgadır, süs değil. Omurgayı kesin, süsü değil.

Bir de gülümsetmeyen ama çok sevdiğiniz cümle vardır. Sevgi, sahnede yeterli sebep değildir. Sevdiğiniz cümle kayıttan da güldürmüyorsa onu bir sonraki sete saklayın. Saklamak, silmekten daha az can yakar.

İkinci tur bir kez yeter

İşaretleri uygulayıp bir kez daha kaydedin. İki kayıt yan yana dursun. Üçüncü, dördüncü, beşinci tur, metni cilalamaktan çok dondurur. Donan metin, sahnede nefes alamaz. İki tur, ayıklamak için yeter, ezberlemek için fazla değildir.

Çanta kontrolü prova bitince devreye girer. Kayıt, çantanın yerini tutmaz. Çanta, kaydın yerini tutmaz. Biri kulağın, öteki elin işidir.

Kaydı başkasına dinletmek

Güvendiğiniz bir kişi, sizin duymadığınız bir tekrarı duyabilir. Onu ikna etmeye kalkmayın. Bir cümle söyleyip sussun. Uzun bir eleştiri toplantısı, provayı başka bir sahneye çevirir.

Herkese dinletmeyin. Çok kulak, çok yön demektir. Çok yön, metni ortalamaya çeker. Ortalama metin, kimseyi incitmez ve kimseyi de pek güldürmez. Bir kulak yeter.

Sık sorulan sorular

Video mu, yalnızca ses mi? İkisi de olur. Ses, cümle ve nefes için yeter. Elin fazla sallandığı bir turda video daha açık konuşur. Her provayı videoya çevirmek şart değildir.

Kayıt sahneyi bozar mı? Prova kaydı sahneyi bozmaz. Sahnede kendinizi kaydetmek başka bir izindir ve her salonda uygun olmayabilir. İzin yoksa yalnızca prova kaydıyla yetinin.

Eski kayıtlar saklansın mı? Son iki tur yeter. Aylar önceki ses, bugünkü metni gereksiz yere utandırır. Utanç, ayıklamayı zorlaştırır.

Adımlar

Tek provayı kaydedin: Bütün akşamı değil, anlatının bir turunu kaydedin. Uzun kayıt dinlenmeden kalır.
Aynı gün dinlemeyin: Birkaç saat ya da bir gece bekleyin. Sıcakken her cümle gerekli görünür.
Takıldığınız yeri işaretleyin: Nefes kaçan, tekrar eden, özür dileyen cümleyi not edin.
Bir tur daha deneyin: İşaretlenen yeri kısaltıp yeniden kaydedin. İki kaydı sonsuza dek biriktirmeyin.